Klasik gitar dünyası

Klavye Sonatlarını Gitara Aktarmak

19 Eylül 2025 2 dk okuma

Klasik gitar repertuvarının önemli bir bölümü aktarımlardan oluşur. Bunların arasında klavye için yazılmış sonatlar özel bir yer tutar. Domenico Scarlatti'nin sonatları bu grubun en çok çalınanlarıdır. Aktarımın kolay olmasının bir nedeni vardır.

Besteci uzun yıllar İspanya'da çalıştı ve yazısında gitar izleri bulunur. Bazı pasajlar tel taramasını ve akor tekrarlarını doğrudan andırır. Buna karşılık aktarım sorunsuz değildir. Birinci sorun ses alanıdır; klavye gitardan çok daha geniş bir alana yayılır.

Bu nedenle bazı bölümler oktav değiştirilerek taşınır. İkinci sorun sürekliliktir; klavyede tutulabilen bir bas gitarda söner. Üçüncü sorun tondur; sonatlar gitarda rahat çalınan tonlara aktarılır. Bu aktarım armonik ilişkileri korur ama renk değişir.

Dördüncü sorun süslemelerdir; klavyede kolay olan bazı süslemeler gitarda ağırlaşır. Bu durumda süsleme sadeleştirilir ya da yeri değiştirilir. Aktarım yapan icracı bu kararları yazılı olarak verir ve gerekçelendirir. Gerekçesiz bir aktarım özgün metinden uzaklaşır ve savunulamaz hâle gelir.

Aktarım yapan icracıların çoğu kararlarını basılı olarak yayımlar. Bu baskılar karşılaştırıldığında aynı sonatın farklı tonlarda ve farklı ses dağılımlarıyla sunulduğu görülür.

Derslerimizde aktarım çalışması, verilen her kararın yazılmasıyla yürütülür.

Sık Sorulan Sorular

Aktarım özgün sayılır mı?

Aktarım bir yorum kararıdır. Gerekçelendirildiği ve armonik ilişkiler korunduğu sürece meşru bir icra biçimidir.

Ton değiştirmek zorunlu mu?

Çoğu zaman zorunludur. Gitarda açık tellerin desteklemediği tonlar hem uzanımı hem rezonansı belirgin biçimde zorlaştırır.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | klasik gitar dünyası bölümümüz